Türkiye’de Sosyal Güvenlik Kurumu Bütçe Yapısı: Denge Oranları, Bileşim Göstergeleri ve Politika Değişimi (2011–2025)
Author :
Abstract
Bu çalışma, Türkiye’de Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) bütçesinin 2011–2025 dönemindeki mali performansını denge oranları ile gelir ve harcama göstergeleri üzerinden incelemektedir. Analizde, gelir tarafında SGK gelirlerinin toplam gelirler içindeki payı; harcama tarafında ise cari transferlerin toplam harcamalar içindeki payı kullanılarak yoğunlukları izlenmektedir. Mali performanstaki politika yönelimini görünür kılmak amacıyla dönem 2011–2017, 2018–2019 ve 2020–2025 alt dönemlerine ayrılmakta; bulgular hem basit ortalamalar hem de dönem toplamlarına dayalı ağırlıklı oranlar ile raporlandırılmıştır. Ağırlıklı dönem oranları esas alındığında, 2011–2017’de sınırlı düzeyde fazla, 2018–2019’da bütçe açığı ve 2020–2025’te belirgin biçimde güçlenen fazla verme politikasına geçiş saptanmaktadır. Gelir tarafında SGK payı dönemler arasında dalgalanmakta ve denge performansındaki bozulma ya da iyileşme ile paralel hareket etmektedir. Buna karşılık harcama göstergelerinin cari transferlerin payı tüm alt dönemlerde yaklaşık %99 bandında seyretmekte ve bu oranın hemen her dönem yüksek düzeylerde gerçekleştiğini ortaya koymaktadır. Bu çalışma, SGK bütçe dinamiklerini uzun dönemli bir perspektifte oran ve bileşim göstergeleriyle birlikte değerlendirerek transfer/finansman açığı tartışması ile mali sürdürülebilirlik yaklaşımı arasında gösterge temelli bir analitik bağ kurmaktadır. Böylece denge oranlarının göstergeler birlikte okunması, SGK’nın mali konumundaki kırılganlıkları ve iyileşmeleri ayrıştırmaya imkân vermekte; politika değerlendirmesinde dönemsel toplamların ağırlıklandırılması, sonuçların karşılaştırılabilirliğini ve analitik tutarlılığını güçlendirmektedir
Keywords
Abstract
This study examines the financial performance of the Social Security Institution (SGK) budget in Türkiye during the 2011–2025 period using balance ratios and income and expenditure indicators. The analysis tracks the intensity of SGK revenues as a percentage of total revenues and current transfers as a percentage of total expenditures. To highlight the policy orientation in financial performance, the period is divided into sub-periods: 2011–2017, 2018–2019, and 2020–2025. Findings are reported using both simple averages and weighted ratios based on period totals. Based on weighted period ratios, a limited surplus is observed in 2011–2017, a budget deficit in 2018–2019, and a shift to a significantly stronger surplus policy in 2020–2025. The SGK share in the income composition fluctuates between periods and moves in parallel with the deterioration or improvement in balance performance. In contrast, the share of current transfers in the expenditure composition hovers around 99% in all sub-periods, revealing that this ratio has remained at high levels in almost every period. This study establishes an indicator-based analytical link between the transfer/financing gap debate and the fiscal sustainability approach by evaluating the Social Security Institution's (SGK) budget dynamics from a long-term perspective, using ratio and composition indicators. Thus, reading the balance ratios together with composition indicators allows for the differentiation of vulnerabilities and improvements in the SGK's financial position; weighting the periodic totals in policy evaluation strengthens the comparability and analytical consistency of the results.
