İbnü'l-Cevzi’nin Tefsiru Lüğati'l-Kur'an Ve El-Vücuh Ve'n-Nezair Adlı Eseri Arasındaki Farklar

Author :  

Year-Number: 2022-Cilt 7 Sayı 40
Yayımlanma Tarihi: 2022-09-01 00:26:25.0
Language : Türkçe
Konu : Tefsir
Number of pages: 891-900
Mendeley EndNote Alıntı Yap

Abstract

Kur'an-ı Kerim'in doğru anlaşılması için yapılan çalışmalar arasında Kur'an sözlüklerinin ayrı bir yeri vardır. Hatta ilk dört asır boyunca yapılan çalışmalar içerisinde bu türden eserlerin oranı sonraki dönemlere nispetle bir hayli fazladır. Bu eserler Garibü’l-Kur'an, el-Vücuh ve’n-nezair, Lüğatü’l-Kur'an, Ma’ani’l-Kur'an hatta Mecazü’l-Kur'an gibi isimlerle adlarılmıştır. Son zamanlarda artan tahkik çalışmaları bu eserlerin büyük bir kısmını günümüze taşımış ve ilim adamlarının istifadesine sunmuştur.

İslam dünyasının ilmi bakımdan en müsmir bölgelerinden biri olan Irak. coğrafyasının merkezinde, Bağdad’da doğup burada yaşayan İbnü’l-Cevzi de Kur'an'ın doğru anlaşılması için yukarıda isimleri verilen Kur'an sözlüğü türünden eserler kaleme almıştır. Üzerinde çalıştığımız ve baştan “dal” harfinin sonuna kadar tahkikini yaptığımız eser de bu türdendir. Adı kütüphane kayıtlarında “Tefsirü Luğati’l-Kur'an” olarak geçen eser muhtemelen onun Nüzhetü'l-a'yuni'n-nevazir fi ilmi'l-vücuh ve'n-nezair adlı meşhur kitabının yeniden düzenlenmiş bir versiyonudur. Zira özellikle “ha” harfinden sonra her iki eser arasında büyük benzerlik bulunmaktadır. Süleymaniye Kütüphanesinin Şehid Ali Paşa bölümünde (nr. 116, 151 vr.) bulunan ve tahkiki tarafımızdan yapılan bu tek nüsha eser görüşümüzü destekleyen ayrı bir delildir. Belki de eser bir başkası tarafından İbnü’l-Cevzi’nin Nüzhetü'l-a'yuni'n-nevazir adlı bu önemli eserinden yararlanılarak yeni bir kitap olarak düzenlenmiştir.

Keywords

Abstract

Dictionaries of the Qur’an have great importance in the studies carried for the correct understanding of the Holy Qur’an. Moreover, the rate of this kind of works among the studies in the first four centuries of Qur’an is much more than the studies in the later periods. These works are titled as Gharib al-Qur’an, al-Wujuh wa al-Nadha’ir, Lugat al-Qur’an, Maani al-Qur’an and also Majaz al-Qur’an. Studies which increased in recent times have carried a large part of these works to this day and served them to scholars’ use.

Ibn al-Jawzi, who was born and lived in Baghdad, the center of Iraq which was one of the most productive regions of Islamic world in terms of Islamic science, Wrote books such as Qur’an dictionaries, their titles given above, for correct understanding of Qur’an. The book which is studied and examined by us until the end of letter “d” (“dal”) is accounted among such works. The book registered as “Tafsir Lugat al-Qur’an” in library records is probably a rearranged version of his famous book “Nuzhat al-A‘yun al-Nawadhir fi Ilm al-Wujuh wa al-Nadha’ir”, because especially after letter “h” (“haa”) there is a great similarity between the two books. This book, remaining in single copy in Sehid Ali Pasa (nr. 116, 151) section of Library of Suleymaniye and examined by us, is another evidence supporting our view. Maybe the book was written by someone else by using Ibn al-Jazwee’s important work Nuzhat al-A‘yun al-Nawadhir fi al-Wujuh wa al-Nadha’ir.

Keywords


  • 1. Alluci,(1965) Abdulhamid, Müellefatu İbni’l-Cevzi, Bağdad

  • 2. Altıntaş, (2001) Ramazan, “İtikadi Açıdan İbnü’l-Cevzi’nin (ö. 597/1218)’nin Tasavvuf’a Yaklaşımı”, İstanbul.Avcı, Casim,( 1999,) Yavuz Yusuf Şevki, “İbnü’l-Cevzi, Ebü’l-Ferec”, DİA, İstanbul.

  • 3. Bilmen, (1974), Ömer Nasuhi, Büyük Tefsir Tarihi, İstanbul.

  • 4. Birışık, (1999), Abdülhamit “İbnü’l-Cevzi: Tefsir İlmindeki Yeri”, DİA, İstanbul.

  • 5. Brockelmann,( 1949) Carl, GAL çeviri: Neşet Çağatay, Istanbul

  • 6. Cerrahoğlu, (1980), İsmail“Abdurrahman İbnü’l-Cevzi ve “Zadu’l-Mesir fi İlmi’t-Tefsir” Adlı Eseri”, İstanbul.

  • 7. Hanbeli, (1998), İbnü’l-İmad, Şezeratu’z-zeheb, Beyrut.

  • 8. Harun,(1987), Abdüsselam Muhammed, Mu'cemu Mukayyedat İbn Hallikan, Kahire.

  • 9. İbn Receb,( 1952), Zeynüddin Ebu’l-Ferec, Kitabu’z-Zeyl ala Tabakati’l-Hanabile, Kahire.

  • 10. İbnü’l-Cevzi, (1990), Ebülferec, Nasihu’l-Kur’an ve mensuhuh: nevasihu’l-Kur’an, Dımaşk.

  • 11. İbnü’l-Cevzi, (1992), Ebülferec, Def’u şübehi’t-teşbih bi-eküffi’t-tenzih, Nşr. Hasan es-Sekkâf, 2.bs.), Amman

  • 12. İbnü’l-Cevzi,(1986) Ebülferec, Acaibu Ulumi’l Kur’an, Kahire.

  • 13. İbnü’l-Cevzi,(2001), Ebülferec, Saydu’l-hatır, Muhakkik: Abdülkadir Muhammed Atâ, Dâru-l-Kütübi’l- İlmiyye, Beyrut.

  • 14. İbnü’l-Cevzi,(2005), Ebülferec, Adabu’l-Hasani’l Basri ve Zühdühü ve Mevaizihi, Beyrut.

  • 15. İbnü'l-Cevzi, (1988), Ebülferec Ahbarü’l-hamga ve’l-muğaffelin, Muhakkik: Muhammed Ebu Şadî, Kahire.

  • 16. İbnü'l-Cevzi, (2005), Ebülferec, Nüzhetü'l-a'yüni'n-nevazir, Muhakkik: Muhammed osman Kahire.

  • 17. İbnü'l-Cevzi,( 1948), Ebülferec, Telbisu iblis, Darü’l-Hadis, Muhakkik: Eymen Salih Şa'ban

  • 18. İbnü’l-Cevzî, (1987), Zâdü'l-mesîr fî ilmi't-tefsir, muhakkik: Ahmed Şemsuddin, Darü'l-Kütübi'l-İlmiyye Beyrut.

  • 19. İbnü’l-Cevzî, (2006), Meşyahatu İbni'l – Cevzi, Muhakkik: Muhammed Mahfuz, Beyrut.

  • 21. Kaysiyye, (1979) İmam İbnü’l-Cevzi ve kitabühü’l-Mevduat, Beyrut.

  • 22. Mansur, (2004), Banka Hacer Muhammed, el-Fikrü't-terbevi inde'l-İmam İbni'l-Cevzi el-Bağdadi, Beyrut.

  • 23. Matar,(1992), Ahmet Fehim, “İbnü’l-Cevzi ve menhecühü fi’t-tefsir”, Riyad.

  • 24. Miknasi,( 1970) Muhammed el-Miknasi İbnü'l-Kadi, Dürretü'l-hical fi esmai'r-rical: Zeylu Vefeyati'l-a'yan,

  • 25. Naciye, (1980) Abdullah İbrahim, “İbni’l-Cevzi: Fihristü kütübih”, Irak.

  • 26. Nusayr, (1996), Yavuz- Avcı, Ebü'l-Ferec İbnü'l-Cevzi: arauhü'l-kelamiyye ve'l-ahlakiyye, Beyrut.

  • 27. Sıbt İbnü'l-Cevzi,( 1990), Ebülferec Mir’atü’z-zaman, Beyrut.

  • 28. Süyuti, (1976), Celaleddin Tabakatü’l-müfessirin, Beyrut.

  • 29. Taşköprizade,(1961) Ahmed Efendi, Mevzuatü'l-ulum, trc. Kemaleddin Mehmed Efendi, İstanbul.

  • 30. Turgut,( 1989) Ali, İbnü’l-Cevzi ve Tefsir Usulündeki Yeri, İstanbul.

  • 31. Turun, (2008) Dilek Yavuz, Cennet ve Cehennemle İlgili Uydurma Hadisler: İbnü’l-Cevzi Örneği, (yayınlanmamış Y. L. Tezi)

  • 32. Zehebi,( 1985) Siyeru a’lami’n-nübela Beyrut.

  • 33. Zehebi,(1956) Ebu Abdullah Şemseddin Muhammed b. Ahmed b. Osman, Tezkiretü'l-huffaz, Beyrut.

  • 34. Zirikli,( 1992) Hayrettin, el-A’lam, Beyrut.

                                                                                                                                                                                                        
  • Article Statistics