KIPÇAK TÜRKÇESİNDE BAĞLAÇLARLA KURULAN CÜMLE MODELLERİ

Author:

Number of pages: 618-625
Year-Number: 2021-Cilt 6 Sayı 24

Abstract

Tarihi Türk Lehçeleri arasında Oğuz Türkçesiyle yakın ilişkisi açısından ve bilim, edebiyat, sanat, ticaret anlamında etkin bir yeri olan Kıpçakların dili, tarih sahnesinde önemli bir rol oynamıştır. Geniş bir coğrafyaya yayılmış olan Kıpçakların dil ve edebiyat ürünleri söz varlığı açısından oldukça zengindir. Deşt-i Kıpçak’ta konuşulan dil, Harezm ve Çağatay Türkçeleri arasında geçiş niteliği taşımaktadır. Kıpçak dönemi eserlerinin dili, Kıpçak ağzı derlemelerinden oluşmaktadır. Ermeni harfli Kıpçak metinleri hariç, Kıpçak Türkçesi yazı dili olarak kullanılmamıştır. Elde olan eserler, telif, tercüme, gramer, sözlük veya sözlü edebiyat ürünlerinden oluşan derlemelerden ibarettir. Bu nedenle Kıpçak Türkçesi ile yazılan eserlerin yazı dilinin hangi özellikleri taşıdığını tespit etmek önemli bir konudur. Bu araştırmada söz diziminin önemli bir unsuru olan ve Kıpçak dönemi eserlerinde sıklıkla karşımıza çıkan bağlaçların nasıl kullanıldığı incelenmiştir.

Keywords

Abstract

The language of the Kipchaks, which has an active place among the Historical Turkish Dialects in terms of science, literature, art and trade in terms of its close relation with Oghuz Turkish, has played an important role in the history scene. The language and literature products of Kipchaks, which are spread over a wide geography, are very rich in terms of vocabulary. The language spoken in Deşt-i Kıpçak is a transition between Harezm and Çağatay Turkish. The language of the Kipchak period works consists of the Kipchak dialect compilations. Except for the Kipchak texts with Armenian letters, Kipchak Turkish was not used as a written language. The works are compilations of copyrights, translations, grammar, dictionaries or oral literature. For this reason, it is an important issue to determine the characteristics of the written language of the works written in Kipchak Turkish. In this study, the use of conjunctions, which are an important element of syntax and frequently encountered in the works of the Kipchak period, was examined.

Keywords